17-ти Октомври

[Davor_B]

1760.- Роден е Клод Анри Сен Симон, француски социјалист, утопист и филозоф. Без оглед на идеалистичкото сваќање на силите на општествениот развиток, тој се доближи до материјалистичкото сваќање на историјата. Умре на 19 мај 1825 година.
1797.- Во италијанското село Кампоформио Австрија и Франција склучија мир со кој е укината Млетачка република. Франција ги зеде млетачките имоти во Албанија и островите во Јонското Море, а Австрија - Венеција, Истра, Кварнер, Далмација и Бока Которска.
1803.- Роден е унгарскиот политичар Ференц Дак, главен архитект на Двојната монархија во 1867 година, односно на договорот меѓу Виена и Будимпешта со кој е создадена Австроунгарија.
1849.- Во Париз умре Фредерик Франсоа Шопен, полски композитор и пијанист, наречен поет на клавирот. Компонираше исклучиво клавирска музика, збогатена со нови изразни средства, особено во поглед на хармонијата, формата и на пијанистичката техника. Роден е во Железна Вола, кај Варшава, на 1 март 1810 година.
1855.- Англискиот инженер Хенри Бесемер го патентира својот голем пронајдок - добивање на челик од сурово железо - „Бесемеров челик“.
1878.- Избувна Кресненското востание на македонскиот народ против османлиската власт, а за ослободување на Македонија и за создавање на независна држава. Околу 400 востаници, предводени од Димитар Поп Георгиев - Геровски и војводата Стојан Карастоилов, го нападнаа селото Кресна, каде што се наоѓаше османлиската касарна. Притоа ја зазедоа касарната и ослободија неколку места каде што беше создадена народна власт. Востанието беше задушено дури во јуни идната година.
1895.- Македонскиот револуционер Гоце Делчев испрати писмо до Македонското друштво во Ќустендил, а во врска со навлегувањето во Виничко на врховистичка чета на Александар Чакаров (бивш учител во Виница), кој имал „намера да прогласи внатрешно востание“.
1907.- Воспоставена е првата радиотелеграфска врска меѓу Европа и Северна Америка. Радиоврската меѓу двата континента се покажа многу попрактична од телефонската врска, за која беа потребни скапи подводни кабли.
1912.- Роден е италијанскиот свештеник Албино Лучиани, кој беше поглавар на Римокатоличката црква само 33 дена, под името Јован Павле I. Умре под неразјаснети околности, но официјално од срцев удар. Остана сомнежот дека е отровен заради реформските идеи спротивни на интересите на врвот на ватиканската курија.
1915.- Роден е американскиот писател Артур Милер, еден од најдобрите драмски писатели во 20. век. Дела: “Сите мои синови“, „Смртта на трвоскиот патник“, „Вештерките од Салем“, „Поглед од мостот“, „По падот“ и други.
1918.- Родена е американската филмска глумица Маргарита Кармен Кансино, позната како Рита Хејворт, холивудски секс-симбол на четериесеттите години од 20. век. Филмови: „Само ангелите имаат крила“, „Никогаш нема да се збогатиш“, Дамата од Шангај“.
1919.- Роден е кинескиот политичар Џао Цијанг, кој како премиер беше архитект на економските реформи во осумдесеттите години на 20. век.
1920.- Умре американскиот новинар и револуционер Џон Рид. Неговите дела „Десетте дена кои го потресоа светот“ и „Црвена Русија“ претставуваат најдобра хроника за Октомвриската револуција. По смртта од тифус, погребен е под ѕидините на Кремљ во Москва.
1935.- Д-р Алберт Ајнштајн познат светски научник, автор на теоријата на релативитетот допатува во САД како бегалец од нацистичка Германија.
1938.- Умре Карл Науцки, германски социјалдемократ, по потекло Чех, истакнат теоретичар и водач на Втората интернационала. Роден е на 16 октомври 1854 година.
1945.- По бранот масовни протести на обесправените „безкошуљаши“, во Аргентина на власт дојде полковникот Хуан Перон кој на митинг во Буенос Ариес триумфално се обрати пред 300.000 луѓе.
1961.- Во Париз во судирите меѓу француската полиција и алжирските демонстранти кои протестираа против колонијалното владеење на Франција во нивната земја, според официјалната верзија загинаа тројца, но според групата за човекови права бројот на жртвите е поголем од 240.
1982.- Во Венеција умре Марио Дел Монако, еден од најпрочуените еветски тенори. Роден е во Фиренца, на 27 јули 1915 година.
1983.- Во Париз умре Рејмон Арон, француски филозоф. Негови најпознати дела се „Социологија на современа Германија“, „Човекот против тираните“, „Војни во синџири“, „Мирот и војната меѓу нациите“, „Мемоари“ и други дела. Роден е во 1905 година.
1989.- Во земјотресот јужно од американскиот град Сан Франциско загинаа 67, а повредени беа повеќе од 600 лица.
1991.- По седумгодишна пауза на електропечката, што беше вклучена на 3 септември 1991 година, топилничарите на ФЕНИМАК ги произведоа првите тони никел.
1994.- На конференцијата на Меѓународната финансиска организaција на комисиите за хартии од вредност (ИОСКО), што се одржа во Токио од 16 до 22 октомври, Република Македонија е примена за полноправна членка.
1994.- Јордан и Израел постигнаа историски мировен договор со кој по 46 години заврши меѓусебната воена состојба.
1994.- Мировните посредници на ОН соопштија дека заврши граѓанската војна, која траеше близу 20 години, помеѓу Ангола и бунтовниците на движењето УНИТА.
1997.- Во Куба е погребен Ернесто „Че“ Гевара (беше убиен во Боливија). Посмртните останки од легендарниот герилски водач се положени во мовзалеј во градот Санта Клара.
1998.- По барање на Шпанија заради судење за убиство на стотина шпански државјани во текот на диктаторското владеење во Чиле, поранешниот чилеански диктатор Аугусто Пиноче е упасен во Лондон, каде се опоравуваше од операција.
2000.- Во Скопје, во издание на „Круг“ ДОО, излезе првиот број на неделникот „Дневник 7“.
2003.- Во главниот град на Тајван, облакодерот наречен „Тајпеј 101“ ја достигна висината од 508 метри, надминувајќи ја дотогаш најголемата кула „Петронас“ во Куала Лумпур, главниот град на Малезија.
2004.- Во Градската куќа на градот Ажен, во Франција, на македонскиот писател Јордан Плевнеш му е доделена франкофонската книжевна награда „Сребрен јасмин“ за неговото севкупно книжевно дело. Оваа награда се доделува на истакнати француски и франкофонски писатели.
2006.- Најмалку 60 лица беа повредени, од кои 15 во критична состојба кога се судрија два воза во метро на централната станица во Рим.



Денеска е Св. свештеномаченик Еротеј.
Зборот маченик доаѓа од грчкиот мартис, што во превод значи сведок. Значи, македонскиот јазик става акцент на страдањето за Христа, кое е симбол за влезот во новиот живот. Во својата суштина исто значење има и грчкиот мартис, само што се става акцент на проповедта, т.е. сведочењето за Христа со личниот пример на мачениците. Таков сведок беше и светиот Еротеј, инаку другар на Дионисиј Ареопагит, кој исто како и Дионисиј ја прими верата во Христа од апостол Павле и, исто како и Дионисиј, стана атински епископ. После Дионисиј и Еротеј, Христовата вера фати длабоки корени во Атина. Овој маж го заврши плодниот живот со маченичка смрт.