Поделба на власта во Република Македонија

[Wonderboy]

PODELBA NA VLASTA KAKO OSNOVEN PRINCIP NA ORGANIZACIJATA NA DR@AVNATA VLAST VO R.M.
ODNOSOT NA USTAVOT SPREMA ORGANIZACIJATA NA VLASTA
-Organizacijata na vlasta zazema znacajno mesto vo ustavot na sekoja zemja.Ustavot,kako osnoven politicko-praven dokument I kako akt na sozdavawe na mehanizmi na vlasta;nu`no gi opredeluva principite {to se odnesuvaat na vidovite dr`avni organi i nivnata nadle`nost, kako i na nivnite me|usebni odnosi.
-Organizacijata na vlasta e kompleksen problem od gledna to~ka na funkcioniraweto i me|usebnite odnosi na organite na dr`avnata vlast od osobeno zna~ewe e pra{aweto na Horizontalna organizacija na vlasta.Site klasi~ni teorii za dr`avata se zanimava so pra{aweto na horizontalnata organizacija na vlasta.
-Vo ustavnoto ureduvawe na R.M. Pove}e od ~etiri decenii osnoven ustaven princip na horizontalnata organizacija na vlasta be{e sobraniskiot sistem.Vo ramkite na vkupnite raspravi i razgovori za reforma na ustavnoto ureduvawe i na politi~kiot sistem se postavi pra{aweto dali konceptot na sobraniskiot sistem e ostvaren vo praktikata i dali voop{to e ostvarliv, odnosno dali e vo pra{awe realen koncept ili utopisti~ka ideja.Se bara{e odgovor na pra{aweto dali sobraniskiot mo`e vo potpolnost da bide rabotno telo i dali mo`e da ima funkcionalna suprematija vo sistemot na vlasta na op{tinata, odnosno na Republikata.Se smeta deka izgradbata na demokratskoto ustavno ureduvawe i na demokratskiot politi~ki sistem treba da bide sledena i so radikalna reforma na organizacijata na vlasta.
-Na~eloto na podelba na vlasta se tretira kako princip koj mo`e da bide re{ava~ki na patot kon natamo{nata demokratizacija na politi~kiot sistem i kon pogolema odgovornost i kompetentnost na dr`avnite organi vo vr{eweto na oddelnite funkcii na dr`avnata vlast.
-Vo ustavno-pravnata i politi~kata nauka na~eloto na podelba na vlasta e razrabotena glavno brz osnova na sva}awata na Monteskje koj se obidel da gi poednostavi sva}awata na angliskata politi~ka filozofija i da sozdade politi~ko oru`je na bur`oazijata vo nejzinata borba protiv apsolutizmot na feudalcite i monarhot.Toj ja istaknal nu`nosta dr`avnata vlast da se podeli na tri vlasti(funkcii):Zakonodavna,izvr{na,sudska.Ovie tri funkcii na dr`avnata vlast se nezavisni me|u sebe, zatoa {to im se dovereni na razli~ni organi.Vo isto vreme ovie organi se ograni~uvaat eden so drug i ne dopu{taat edna vlast da bide semo}na.Monteskje ja istaknal podelbata na vlasta kako edinstveno sredstvo za obezbeduvawe na slobodata na |ra|anite.
-Ako podelbata na vlata onevozmo`uva da dojde do koncentracija na funkciite na vlasta vo eden organ i do sozdavawe na avtokratski sistem,na~eloto na podelbata na vlasta, vo princip nesomneno dobiva pozitivni karakteristiki i se pojavuva kako instrument za demokratizacijata na politi~kiot sistem ,

2.Primen na principot na podelba vo ustavot na R.M.
-Ustavot na RM od 1991 go napu{ta sobraniskiot sistem i organizacijata na vlast ja zasnova vrz principot na podelba na vlasta.Vo ovaa smisla podelbata na dr`avnata vlast na zakonodavna,uzvr{na i sudska zazema mo{ne zna~ajno mesto vo ustavot. Ovoj princip se vbrojuva vo redot na temelnite vrednosti na ustavot na RM.Ustavot na~eloto na podelbata na vlasta go tretira kako su{testven faktor za demokratsko funkcionirawe na organite na dr`avnata vlast.Spored ustavot:
Sobranieto na RM e nositel na zakonodavnata vlast; Vlasta e nositel na izvr{nata vlast; sudskata vlast ja vr{at sudovite kako samostojni i nezavisni.No mo{ne istaknato mesto zazema i predsedatelot na RM spored ustavot.